Je voelt het voordat je het kunt benoemen. Je paard reageert scherper dan anders, is moeilijker te benaderen of blokkeert juist op momenten waarop hij eerder relaxed was. Je hebt van alles geprobeerd: rustiger rijden, meer longeren, een andere bit. En toch blijft de spanning terugkomen. Dat is niet omdat jij iets verkeerd doet. Het is omdat spanning zelden alleen over training gaat.
Hoe herken je spanning bij je paard
Spanning laat zich niet altijd zien als heftig gedrag. Vaak zijn het juist de kleine signalen die je paard geeft, lang voordat het escaleert:
- Een hoge kopdracht, gespannen bovenlijn of strak vastgehouden staart
- Herhaaldelijk kauwen, likken of juist een strakke, dichte mond
- Moeite met stilstaan, verhoogde ademhaling of transpireren zonder duidelijke inspanning
- Terugtrekken bij aanraking op specifieke plekken
- Plotseling ander gedrag bij een vast onderdeel van de verzorging of training
Als je deze signalen herkent, ben je al verder dan veel paardeneigenaren. Je hebt gezien dat er iets is. De volgende stap is uitzoeken wat.
Waarom "gewoon doortrainen" vaak averechts werkt
De meeste trainingsadviezen gaan over consequent zijn, herhalen en grenzen stellen. Dat werkt prima bij een paard dat onzeker is over wat je vraagt. Maar bij een paard dat gespannen is door angst, pijn of een vervelende ervaring, voegt doortrainen alleen maar meer druk toe aan een systeem dat al overprikkeld is. Het gedrag lijkt dan misschien te verbeteren, maar de onderliggende spanning blijft zitten en duikt later op een ander moment weer op.
Spanning is een signaal, geen ongehoorzaamheid
Een paard dat spant, is niet lastig. Hij communiceert. Gedrag is het topje van de ijsberg: wat je ziet, is het resultaat van iets dat zich daaronder afspeelt, of dat nu een pijnherinnering is, een negatieve ervaring of een zenuwstelsel dat nog niet geleerd heeft om te ontspannen. Zodra je gedrag zo gaat lezen, verandert de vraag van "hoe corrigeer ik dit" naar "wat probeert mijn paard mij te vertellen".
Wat kun je zelf al doen
- Observeer zonder meteen te corrigeren: noteer wanneer de spanning optreedt en wat eraan voorafgaat
- Bouw rustmomenten in tijdens training, ook als je paard "het nog wel kan"
- Kijk naar de context: is er iets veranderd in stalling, groep, zadel of gezondheid
- Wees geduldig met jezelf. Spanning wegnemen kost tijd, net als het is ontstaan
Wanneer is het tijd voor professionele hulp
Soms is de oorzaak van spanning met geduld en observatie te vinden. Vaak zit hij dieper, in een trauma, een chronische stressreactie of een combinatie van factoren die je er zelf niet zomaar uitpikt. In het traject Van spanning naar vertrouwen ga ik samen met jou op zoek naar de onderliggende oorzaak van de spanning bij jouw paard, met onder andere EMDR en NEI als hulpmiddelen.
Nieuwsgierig of dit ook voor jullie werkt?
Plan een vrijblijvende kennismaking en we kijken samen verder dan het gedrag.
